Material Memories

Name: Material Memories
Start: 2026-10-03T00:00:00+02:00
End: 2027-03-07T23:59:59+01:00
Location: Material Memories

3 oktober 2026 t/m 7 maart 2027

Eerste Nederlandse solo van internationale rising star

Dit najaar presenteert museum van Bommel van Dam Material Memories: de eerste Nederlandse solotentoonstelling van de in Parijs geboren Marie-Claire Messouma Manlanbien. In monumentale installaties van onder andere textiel, koper, organische materialen en kristallen - materialen die herinneringen en betekenis met zich meedragen - verbindt de kunstenaar tijden, culturen en tradities en maakt ze zorg zichtbaar, voelbaar en bespreekbaar.

Material Memories is ook de aftrap van een nieuwe reeks tentoonstellingen van het museum. In deze reeks krijgen internationale talenten die op het punt staan door te breken hun eerste museale solo in Nederland. Manlanbien is een treffend voorbeeld: in 2023 had ze een solopresentatie in Palais de Tokyo, een van de meest toonaangevende instellingen voor hedendaagse kunst ter wereld.

3 oktober 2026 t/m 7 maart 2027

Tickets bestellen

Materialen vol symboliek

Marie-Claire Messouma Manlanbien (1990) is geboren in Frankrijk, als dochter van een Frans-Antilliaanse moeder uit het Caribische Guadeloupe en een vader die tot het Akan-volk in Ivoorkust behoort. Ze groeide op tussen Parijs, Guadeloupe en Abidjan, de economische hoofdstad van Ivoorkust. Sinds 2004 woont, studeert en werkt ze in Frankrijk. Haar meervoudige achtergrond is bepalend voor de manier waarop ze met materiaal werkt.

Voor Manlanbien zijn goud, koper, aarde, weefsels en kristallen geen neutrale grondstoffen. Zo geldt goud in de Akan-cultuur van haar vader als teken van koninklijke macht, roept koper warme herinneringen op aan familiewerkplaatsen en worden stenen als carneool, roze opaal en maansteen al eeuwenlang gebruikt ter verlichting van bepaalde klachten. In elk van deze materialen ligt een eigen geschiedenis en geheugen besloten. Voor Manlanbien zijn het niet enkel bouwstoffen, maar ook dragers van betekenis - van zorg en kracht tot vruchtbaarheid en overdracht.

2025 09 08 Ritratti Borsisti 2025 2026 Daniele Molajoli Marie Claire Messouma Manlanbien 07 lr RETAFF

Kunst die verzacht

Vanuit de overtuiging dat zachtheid krachtiger is dan woede, en herstel radicaler dan aanklacht, creëerde Marie-Claire Messouma Manlanbien de zes installaties in Material Memories. Samen vormen ze een artistiek onderzoek naar het lichaam, naar zorg en naar wat we doorgeven aan de volgende generatie.

De tentoonstelling opent met Take Care (2023): een monumentale koperspiraal die langs een wandtapijt slingert, als geleider van warmte, verbinding en levenskracht. Omringd door kristallen, geblazen glas, planten en geluid transformeert het werk de ruimte tot een meditatieve plek om te reflecteren op wat je meedraagt en nodig hebt.

Voor Mémoires des Corps (2025) onderzocht Manlanbien hoe trauma's en pijn rond vrouwelijke seksualiteit en voortplanting doorwerken. De installatie is opgezet als een plek van herbezinning en verzet tegen schadelijke taboes.

Temple du Soin / Temple of Care (2024) is gemaakt in een oud klooster: de spirituele lading van die ruimte klinkt door in het werk. Waterfonteinen en blauw textiel, geïnspireerd door zowel de oceaan als de kosmos, nodigen de bezoeker uit om te vertragen en even tot rust te komen.

In Night and Day / La Nuit & Le Jour (2021) staat de relatie tussen de mens en zijn natuurlijke omgeving centraal. Voor deze installatie bracht Manlanbien diverse verhalen over het ontstaan van de kosmos samen om een beeld te geven van nabije en verre werelden.

Nieuw, niet eerder vertoond werk

Speciaal voor Material Memories heeft Marie-Claire Messouma Manlanbien ook nieuw werk gemaakt. Tijdens een recente eenjarige kunstenaarsresidentie aan de Villa Medici in Rome bestudeerde ze diverse lokale planten en wandtapijten. Ook verdiepte ze zich in de farmacopee, de eeuwenoude kennis van geneeskrachtige planten. Een centrale plant in haar onderzoek was de helichrysum, die bij talloze klachten wordt ingezet.

Hieruit ontstond La Maison Messouma, dat onderdak biedt aan een uniek en exclusief kledingmerk evenals een concept voor verzorging en welzijn. Uit ditzelfde onderzoek kwamen ook Myriades (2026) en Un Pied de Chance (2026) voort. Beide installaties bestaan uit textiel, geurende planten en bloemen, etherische olie, poëtische teksten en geluid. Samen creëren ze een zintuiglijke omgeving die uitnodigt om even stil te staan.

Nieuwe reeks voor internationale rising stars

Met Material Memories begint museum van Bommel van Dam aan een reeks solotentoonstellingen, gewijd aan internationale rising stars die in Nederland niet eerder zo'n groot podium kregen. De kunstenaars worden geselecteerd op hun grote betekenis als nieuwe generatie: ze geven de kunst van nu op onderscheidende en radicale wijze vorm.

Museumdirecteur Rieke Righolt: "Bij Marie‑Claire Messouma Manlanbien begint alles bij het lichaam: bij herstel, bij datgene wat ons draagt. In de hedendaagse kunst zien we steeds vaker aandacht voor zorg, heling en zachtheid, maar Manlanbien maakt deze begrippen radicaal tastbaar. Elk materiaal, elke techniek, elke vorm is doelbewust verbonden met een erfgoedpraktijk of familiegeschiedenis. Niets is decor; alles draagt betekenis.

Haar monumentale installaties ademen een diepgewortelde overtuiging: dat zorg een collectieve verantwoordelijkheid is. Sta stil, lijkt het werk te zeggen, en luister naar je eigen lichaam - naar waar het vandaan komt. Zorg ervoor en geef het de aandacht die het vraagt. Ze weet dit met uitzonderlijke kracht over te brengen op de toeschouwer."

Na de solo van Manlanbien gaat de reeks verder met de Spaanse kunstenaar Eva Fàbregas (Barcelona, 1988). Haar presentatie opent in het voorjaar van 2028. Eerdere solotentoonstellingen van Fàbregas vonden plaats in Hamburger Bahnhof in Berlijn (2024) en Matadero in Madrid (2025).