Geselecteerde voorstellen Call#3: van generatie-agenda tot varkensparfum

17 mei 2018

Welke werkwijzen en concepten kunnen natuurinclusieve landbouw stimuleren? Deze vraag legden Museum van Bommel van Dam, Gemeente Venlo, HAS, Natuur en Milieufederatie Limburg, Stichting het Limburgs Landschap en LLTB voor aan de creatieve sector. Uit de reacties kozen zij vier voorstellen die werden uitgewerkt.

Martina Florians: de Generatie-Agenda

Martina Florians (1974) heeft als kunstenaar aandacht voor het persoonlijke verhaal. Samen met collega-kunstenaar Margit Lammers heeft ze voor CALL gesprekken gevoerd met boeren uit diverse agrarische sectoren. Aan de hand van de door Martina ontwikkelde Generatie-Agenda werden de boeren uitgenodigd de geschiedenis van hun bedrijf te beschrijven en van daaruit na te denken over een koers voor de toekomst. De vaak zeer persoonlijke gesprekken leverden een schat aan informatie op. Over de complexiteit van het boerenbedrijf, de motieven en dilemma’s van boeren, maar ook over de netwerken en structuren waarvan hun bedrijven een onderdeel zijn.

Martina en Margit zien verschillende mogelijkheden om met de opgehaalde informatie bottom-up bij te dragen aan verandering in de landbouw. Inzicht in de situatie van boeren kan helpen de kloof tussen regelgeving en dagelijkse praktijk te verkleinen. Het in kaart brengen van economische netwerken biedt aanknopingspunten om regionaal samen te werken. De grootste waarde vormt echter het persoonlijke perspectief van boeren. Wat zijn hun drijfveren en dromen? Wanneer verduurzaming van het boerenbedrijf daarbij aansluit of zelfs daaruit voorkomt, is de eerste stap snel gezet. De boeren zijn een cruciale schakel tussen verleden en toekomst van de landbouw. 



Sjef Meijman: Varkenstractor

Sjef Meijman (1978) is kunstenaar en varkenshouder, of zoals hij zelf zegt: beeldend agrariër. Voor CALL bedacht hij de Varkenstractor: een verrijdbaar klein perceel waarin een paar varkens leven. De Varkenstractor zet varkens in voor precisie-bewroeting. Alleen het stukje grond dat ze moeten bewerken, is bereikbaar voor ze. Pas als ze daar alle planten of oogstresten hebben gegeten, rijdt de Varkenstractor naar de volgende plek. De Varkenstractor laat zien dat het varken, net als honderden jaren geleden, in wezen nog steeds een spaarvarken is. Het eet wat wij niet meer hoeven en zet dit om naar vlees. Deze functie geeft het varken een sleutelrol in een duurzaam landbouwsysteem.

Rondtrekkend door de regio kan de Varkenstractor op tal van plaatsen de mogelijkheden van het varken laten zien: in volkstuinen en naaldbossen, op akkers en in natuurgebieden. De Varkenstractor reist gedurende het jaar het voedselaanbod en de vraag naar bodembewerking achterna. De flexibiliteit van het concept maakt het mogelijk om aan te haken bij bestaande initiatieven waarbij varkens een rol spelen. Natuurlijk trekt de Varkenstractor veel bekijks wanneer deze door de straten trekt. De opvallende vorm en performatieve kracht van de installatie helpen de mogelijkheden van kleinschalige, duurzame varkenshouderij bij boer én consument onder de aandacht te brengen. 



Lobke Meekes: Hortus Quercus

Lobke Meekes (1981) is voor CALL op zoek gegaan naar een manier om mensen te betrekken bij natuurbehoud en landschapsbescherming. In de zomereik, Quercus robur in het Latijn, heeft ze een aansprekend symbool gevonden. De eik wordt sinds mensenheugenis vereerd en speelt op allerlei manieren een rol in ons culturele verleden. Door zijn imposante omvang wordt de eik ook wel de koning van het plantenrijk genoemd. Het gaat echter slecht met de eik. Steeds meer bomen blijken vatbaar voor schimmels en insecten. De verlaagde waterstand en verzuring van de bodem doen de conditie van de eik geen goed. Maar wat precies de oorzaak is van de eikensterfte, is onbekend.

Lobke stelt voor een Hortus Quercus in te richten: een beschermde omgeving waar de eik in al zijn facetten op een laagdrempelige manier ervaarbaar wordt gemaakt. Van kiem tot wortel, van blad tot schors. De historische en religieuze betekenis van eiken wordt gedeeld, maar ook de problemen waar de eik mee te maken heeft. Een belangrijke functie van de Hortus Quercus is het samenbrengen en stimuleren van onderzoek. Pas als we beter begrijpen waarom de eik zo hard achteruit gaat, kunnen we bepalen wat de meest effectieve aanpak is. Voor het vinden van de oorzaak én de oplossing zijn breed bewustzijn en draagvlak nodig. De Hortus Quercus geeft daaraan een impuls.



Cathalijne Smulders en Tanja Schell: parfum Varken

Cathalijne Smulders (1979) en Tanja Schell (1964) hebben voor CALL de mogelijkheid onderzocht om samen met boeren een duurzaam product te ontwerpen: een parfum van de geur van varken. De varkenshouderij heeft een belangrijke reststroom: de geur van varkensmest. Deze geur is in sommige gebieden zo intens dat er sprake is van overlast voor omwonenden. Zou je de geur van varkens ook om kunnen zetten in een verkoopbaar concept? Niet alleen de geur van hun mest, maar ook van hun huid, lichaam of voer.

Geurwandelingen met boeren, omwonenden en andere betrokkenen toonden aan dat geur een krachtig communicatiemiddel is. Geuren brengen onwillekeurig lichamelijke reacties teweeg, roepen herinneringen op en bepalen de manier waarop we onze omgeving ervaren. Door geconcentreerd te beschrijven wat je ruikt, wordt de persoonlijke belevingswereld tastbaar, inclusief de normen, waarden en overtuigingen die daaronder liggen. Welke geur ‘past’ of ‘hoort’ bij het platteland? Hoe denkt de boer daarover, en hoe de stedeling? Komen hun ideeën overeen met de werkelijkheid?

De reacties op de geurwandelingen hebben de bevragende kracht van varkensgeur laten zien. Wat betekenen begrippen als natuur, landbouw en duurzaamheid voor jou? Zou je daar, met parfum Varken als gespreksstarter, ook anders naar kunnen kijken? Cathalijne en Tanja nemen de proef op de som. Voor CALL ontwikkelen ze de komende maanden in samenspraak met betrokkenen een parfum, en leggen het proces vast in bewegend beeld. De resulterende film wordt met het parfum gepresenteerd als onderdeel van een ruimtelijke installatie. 



Meer nieuws
Kinderworkshop woensdag 17 oktober

Volgende week woensdag, 17 oktober, is er een gratis kinderworkshop voor kinderen van 6-10 jaar oud.

Bekijk nieuwsoverzicht
Uw browser is verouderd!

Update uw browser Om deze website goed te bekijken. Update uw browser nu

×

Locatie Deken van Oppensingel gesloten
Van Bommel Van Dam presenteert zich buiten het vertrouwde pand, op verschillende plekken in Venlo.
Meer info Sluit melding