Uit de Verzameling – Japonica

In het kader van de internationale zomerexpositie Korakuen Garden Okayama Japan – door de ogen van Yukio Namba toont Museum van Bommel van Dam onder de vlag Uit de verzameling circa twintig kunstwerken uit de Japonica collectie van de gemeente Venlo. De kunstwerken hebben vrijwel allemaal de natuur als onderwerp hebben. Naast prachtig gestileerde landschappen zijn er magnifieke close ups van dieren, uitgewogen floralia en enkele klassieke portretten. 

Hokusai Katsushika - Mooi weer bij de Fuji (z. jr.)

Maarten en Reina van Bommel van Dam verzamelden in de jaren vijftig en zestig, in de lijn van de tijdsgeest, zo’n vijftig Japanse houtdrukken, inkttekeningen en scrolls. De Japonica verzameling maakt onderdeel uit van de grote schenking in 1969 en werd in 1971 definitief overgedragen aan de gemeente Venlo. De allermooiste, kunsthistorisch fascinerende stukken in deze kwalitatief  hoogwaardige deelcollectie vormen twee tijdloze houtdrukken van Hokusai Katsushika, die de Heilige Berg Fuji op hoogstpersoonlijke wijze uitbeeldde. Hokusai sneed in hout een sober berglandschap waarbij hij ritmisch vele bomen aan de voet van de berg evoceert en de kegel van de berg subtiel in sneeuw hult. Hij suggereert diepte en volume door langgerekte wolken aan de linker- en rechterzijde van de berg te plaatsen. Een absoluut meesterwerk dat de laatste jaren diverse malen in bruikleen bij andere musea is gegeven.

In de Japanse kunst komt het klassieke perspectief, waarbij er maar een verdwijnpunt is, in het geheel niet voor. Deze andere wijze van afbeelden is duidelijk waarneembaar bij inkttekeningen van planten of dieren die geïsoleerd in een verder volledig leeg vlak zijn geplaatst. Al deze 18de een 19de eeuwse afbeeldingen hebben grote invloed gehad op Westerse kunstenaars als Claude Monet, Georges Seurat, Vincent van Gogh en Toulouse Lautrec. Zij haalden heel veel inspiratie uit de in hun ogen baanbrekende aanpak van de Japanse kunstenaars: zij beseften namelijk dat abstrahering en simplificering positieve spanning in de compositie oplevert.